آموزش به کودکان اتیسم
برای شروع آموزش به کودکان اتیسم، ابتدا باید درک کنید که این اختلال یک ناتوانی یادگیری و یا ذهنی نیست. بنابراین این کودکان میتوانند به خوبی آموزش ببینند، البته اگر از راه و روش درستی برای آموزش مهارت و توانبخشی به آنها استفاده شود. بنابراین در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا با بهترین روش آموزش به کودکان اتیسم آشنا شویم.
از یک برنامه منظم و روتین پیروی کنید
اکثر کودکان مبتلا به اتیسم نسبت به تغییرات ناگهانی در برنامه روتین خود حساس هستند و در موقعیتهای معمولی و همیشگی یادگیری بهتری خواهند داشت. بنابراین، در صورت امکان، حفظ یک روال و یا برنامه روتین روتین در هنگام آموزش به کودکان اتیسم بسیار مؤثر است.
اگر تغییر در برنامه آموزشی یا روال ضروری باشد، میتوانید به کودک از قبل هشدار داده و او را باخبر کنید. اما اگر تغییر غیرمنتظرهای در روال معمول رخ داد و فرصت هیچ هشداری نداشتید، مطمئن شوید از کودک، حمایت بیشتری میکنید. به عنوان مثال، میتوانید برای او یک مکان جدا برای تنهایی یا سکوت کامل اختصاص دهید تا به مدیریت تغییرات غیرمنتظره کودک کمک کنید.
از نشانههای بصری استفاده کنید
اکثر کودکان مبتلا به اتیسم، از لحاظ بصری یادگیری سریعتر و بهتری دارند. به معنای دیگر بهترین روش آموزش به کودکان اتیسم، روشی است که در آن مطالب بهجای بیان کلامی یا روشهای دیگر، به صورت دیداری و بصری ارائه شود. نشانههای بصری میتواند راهی برای کمک به کودکان مبتلا به اتیسم در یادگیری و حفظ مهارتها و کمک به برقراری ارتباط باشد. منظور از نشانه بصری، انواع تصویر، نقاشی، اینفوگرافی و غیره است. در ادامه، با چند روش خاص برای استفاده از نشانه های بصری در آموزش کودکان مبتلا به اختلال اتیسم آشنا میشویم.
استفاده از نشانهها
اغلب کودکان دارای علائم اتیسم در تمرکز یا شرکت در فعالیتهایی که آنها را دوست ندارند، مشکل دارند. به این فعالیتها، فعالیتهای غیر ارجح گفته میشود. به منظور ایجاد انگیزه و بهبود شانس یادگیری این گونه فعالیتها، ابتدا میتوان از یک نشانه استفاده کرد. این نشانه در واقع تصویری مربوط به فعالیت غیر ارجح کودک است. برای مثال، یک نشانه میتواند شامل عبارت اول این فعالیت را انجام بده ( منظور فعالیت غیر ارجح) و کلمه سپس میتوانی این فعالیت را انجام دهی (تصویر یک بازی ترجیحی) باشد. این نوع نشانه گذاری به کودکان مبتلا به اتیسم کمک میکند تا دستورالعملها را دنبال کرده و مهارتهای جدید را آموزش ببینند.
آموزش تصویری برای آموزش فعالیتها
یک آموزش تصویری و بصری میتواند آموزش یک مهارت را بخش بندی کرده یا برای برجسته کردن یک روتین آموزشی برای کودکان مبتلا به اتیسم استفاده شود. کودکان مبتلا به اتیسم اغلب با پیروی از دستورالعملهای چند مرحلهای مشکل دارند، بنابراین یک آموزش تصویری با اشکال کودکانه میتواند هنگام آموزش مهارتهای جدید مفید باشد. به عنوان مثال، اگر کودکی در حال یادگیری طرز تهیه ساندویچ است، آموزش تصویری میتواند شامل بخشهای خاص این کار، از جمله تهیه مواد، قرار دادن مواد روی ساندویچ و خوردن ساندویچ باشد. بسته به نیاز کودک، این آموزش تصویری میتواند بسیار خاص طراحی شده و هر قسمت با تشریح بیشتری همراه شود.
به علاوه آموزش تصویری میتواند برای ترسیم یک برنامه معمول برای یک کودک مبتلا به اتیسم نیز استفاده شود. این آموزش تصویری میتواند آموزش یک روال روزانه شامل بیدار شدن، لباس پوشیدن، خوردن صبحانه و غیره باشد و تا پایان فعالیتهای روزمره کودک ادامه پیدا کند. مهم نیست که این آموزش تصویری برای چه چیزی استفاده میشود، مهم است که استفاده از آن را به صورت آهسته و پیوسته تمرین کنید تا به ترویج انتقال مهارت و یادگیری کودک کمک کند.
از علایق ویژه کودک استفاده کنید
به طور کلی، کودکان مبتلا به اتیسم ترجیحات یا علایق خاصی دارند. این علائق میتواند شامل هر چیزی باشد، از ورزش گرفته تا یک شخصیت سینمایی یا تلویزیونی. برای برخی از کودکان دارای اختلال اتیسم، ممکن است استفاده از این علاقه خاص به عنوان راهی برای آموزش مهارتهای مهم، کارساز باشد.
برای مثال اگر کودک علاقه خاصی به شخصیت یک فیلم دارد، میتوان از این شخصیت برای آموزش مهارتهای اجتماعی مناسب استفاده کرد. این شخصیت میتواند در داستانهای اجتماعی برای آموزش انواع هنجارها و مهارتهای اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد. در واقع استفاده از شخصیت مورد علاقه کودک اتیسمی باعث تسهیل اعتماد و همچنین درگیر نگه داشتن کودک در حین آموزش میشود. بنابراین مهم است که قبل از اجرای این روش آموزش به کودکان اتیسم، کودکانی را که با آنها کار میکنید به خوبی بشناسید.
تمرین و تکرار
مهارتهای اجتماعی اغلب حوزهای است که کودکان اتیسمی با آن مشکل دارند. به طور خاص، هنجارهای اجتماعی اغلب دشوارترین مهارتها برای آموزش به این کودکان هستند. صرف نظر از مهارت یا موضوعی که آموزش داده میشود، تمرین مهارتهای اجتماعی برای کودکان مبتلا به اتیسم بسیار مهم است.
تمرین مهارتهای اجتماعی مانند سلام کردن به دیگران، بالا بردن دست برای جلب توجه معلم در کلاس، گفتن کلمه متشکرم، درخواست اجازه برای استفاده از مواد و غیره راهی برای آموزش آداب اجتماعی به کودکان دارای اختلال اتیسم است. فرصتهایی را برای تمرین این نوع مهارتها فراهم کنید و هر روز آنها را تکرار کنید.
حذف عوامل محیطی آزاردهنده
کلاس درس میتواند محیطی پر هیجان باشد، بهویژه در سطوح پایینتر مانند کلاسهای ابتدایی یا پیش دبستانی. از فریاد و خنده کودکان گرفته تا زمزمه و سر و صداهای دیگر، باعث حواسپرتی همه کودکان میشود اما این عوامل محیطی برای کودکان اتیسم بیشتر طاقتفرسا است.
طبق آخرین تحقیقاتی که در یک مرکز کاردرمانی اتیسم صورت گرفت، متخصصان به این نتیجه رسیدند که از ۶۹ تا ۹۳ درصد کودکان دارای علائم اتیسم، حساسیت مفرط به برخی علائم حسی دارند. برای مثال در برابر صدا گوش های خود را میپوشانند. بنابراین برای جلوگیری از آزردگی کودک و به عنوان یک روش آموزش به کودک اتیسم، میتوان از حذف عوامل محیطی آزاردهنده استفاده کرد.
استفاده از پاداش و تشویق
تجزیه و تحلیل رفتار کاربردی یا ABA، شکلی از درمان است که برای کمک به کودکان اتیسم در مدیریت یا حذف رفتارهای مشکل ساز (مانند رفتارهایی که منجر به خودآزاری یا سایر اختلالات میشود)، مورد استفاده قرار گیرد. یکی از پرکاربردترین روشها در آموزش به کودکان اتیسم، درمان تحلیل رفتار کاربردی و استفاده از پاداش و تشویق برای تقویت رفتارهای مثبت است.
در حین آموزش، شفاف و صریح باشید