اتیسم خفیف در بزرگسالی
برخی از تحقیقات اتیسم نشان می دهد که اکثر افرادی که در بزرگسالی مبتلا به اتیسم تشخیص داده می شوند، اشکال شدیدتر را ندارند. اتیسم خفیف به عنوان سندرم آسپرگر (در قدیم) و اتیسم با عملکرد بالا نیز شناخته می شود. اتیسم خفیف معمولاً به جای یک تشخیص مستقل به عنوان اختلال طیف اتیسم (ASD) شناخته می شود.
با این حال، بزرگسالانی که از نظر پزشکی به عنوان دارای اتیسم خفیف تر مورد بررسی قرار می گیرند، نسبت به افرادی که اشکال شدیدتری از اختلال طیف اتیسم دارند، به گزینه های درمانی متفاوتی دسترسی خواهند داشت و احتمالاً بر اختلالات همراه تمرکز بیشتری دارند.
علائم آنها ممکن است کمتر مشخص باشد، پوشاندن آن آسان تر باشد و حتی ممکن است به طور کامل نادیده گرفته شود. ممکن است این موضوع توضیح دهد که چرا آنها در کودکی نیز تشخیص داده نشدند. علائم اتیسم خفیف در بزرگسالی می تواند به صورت شکال خفیف تر علائم اتیسم نشان داده شود که در ادامه به آنها میپردازیم
علائم اتیسم در بزرگسالی
هر شخصی از زمان تولد خصلتها و ویژگیهای مخصوص به خود را دارد؛ اما گاهی با دقت به این خصوصیات فرد متوجه میشود که رفتارها، نحوهیِ تفکر، احساسات یا برخی از کارهایِ دیگر نسبت به دیگران متفاوت است.
اختلال اتیسم هم مانند دیگر اختلالات علائمی دارد. اختلال اتیسم در بزرگسالی نیز همراه با طیف وسیعی از علائم است. نشانهها و علائم اتیسم در بزرگسالی با مهارتهای ارتباطی، علایق، الگوهای احساسی، رفتاری و حساسیت به محرکهایی مانند سر و صدا و لمس در ارتباط است. علائم افراد بزرگسال مبتلا، به دو دستهی زیر تقسیم میشوند:
علائم اصلی اتیسم در بزرگسالی
علائم شایع و اصلی اتیسم در بزرگسالی عبارتند از:
- فرد مبتلا، درک افکار و احساسات دیگران برایش سخت است.
- در خصوص موقعیتهای مختلف اجتماعی بسیار مضطرب میشود.
- این افراد معمولا تنها هستند یا دوستیابی برایشان سخت است.
- با توجه به نوع برخورد و رفتارشان گاهی به نظر میآید که صریح، بیادب یا بیعلاقه به دیگران هستند.
- اینگونه افراد بیان احساسات برایشان دشوار و سخت است.
- همه چیز را خیلی تحتاللفظی بیان می کنند. به همین دلیل بعضی از جملات و گفتههایشان درک نمیشود.
- همیشه یک متد و روال مشابه را در زندگی اجرا دارند. اگر این روند تغییر کند، بسیار مضطرب و سراسیمه میشوند.
سایر علائم اتیسم در بزرگسالی
گاهی علاوه بر علائم گفته شده نشانههای دیگری نیز برای تشخیص اتیسم در بزرگسالی در نظر گرفته میشود. این علائم شامل موارد زیر است:
- گاهی قوانین اجتماعی را درک نمیکنند.
- از تماس چشمی اجتناب میکنند.
- از نزدیکشدنِ بیش از حد به دیگران اجتناب میکنند. اگر کسی آنها را لمس کند بسیار ناراحت میشوند. البته گاهی متفاوت رفتار میکنند و بیش از حد به دیگران نزدیک میشوند.
- به جزئیات کوچک، الگوها، بوها یا صداهایی بیش از دیگران حساس هستند و توجه میکنند.
- به موضوعات یا فعالیتهای خاص، علاقهی بسیار شدید و غیرعادی نشان میدهند.
- تمایل دارند قبل از انجام کارها با دقت آن را برنامهریزی کنند.
علائم اتیسم بزرگسالی در محیط خانه
افرادی که به اتیسم مبتلا هستند، در محیط خانه درگیر مشکلات خاصی میشوند. عدم درک و گیجشدن به واسطهی احساسات دیگران از نمونههای این مسائل است. نمونهای از این علائم شامل موارد زیر است:
- چیدمان خاص وسایل شخصی و تزیینی که همیشه به یک شکل هستند.
- اعضای خانواده فرد اتیسمی را «استاد غیرعادی» خانواده مینامند.
- همیشه در پی دوست صمیمی هستند؛ اما هیچ وقت موفق نمیشوند.
- اغلب کلمات و عباراتی را برای وصف چیزهای مختلف اختراع میکنند.
- صداهای غیرارادی همچون صافکردن گلو بهصورت مکرر در میآورند.
- برنامهریزی یکسانی برای هر روز هفتهیِ خود دارند. علاوه بر آن از رخدادهای غیرمنتظره و ناگهانی پرهیز میکنند.
- در اوقات فراغت، معمولا ترجیح میدهند تنها بازی، ورزش یا فعالیت کنند.
علائم اتیسم بزرگسالی در محیط کار
علائم و نشانههای اتیسم در افراد مختلف بر اساس شدت متفاوت هستند. افراد مبتلا به اتیسم در محل کار آشکارا رفتارهای خاصی دارند. این رفتارها عبارتند از:
- در زمان گفتوگو در محل کار با رییس خود، ترجیح میدهند به دیوار، کفشهای او یا هر جایی به جز چشمانش نگاه کنند.
- با همکاران خود همانند یک ربات صحبت میکنند.
- هر کدام از وسایل شخصیشان در محیط کار جایگاه خاص خود را دارد. فرد اتیسمی ترجیح میدهد آنها را جابهجا نکند.
- افراد اتیسمی معمولا در ریاضیات یا برنامهنویسیِ نرمافزارهای کامپیوتری مهارت بالایی دارند.
- تفاوتی بین گفتوگوهای این افراد با خانواده و همکارانشان وجود ندارد.
- اصوات غیرعادی در طول جلسات از آنها به گوش میرسد. پاککردن گلو بهصورت مکرر در طی جلسه از جملهی همین رفتارها است.
- این افراد درک درستی از صحبتها، افکار و احساسات دیگران در محیط کاری ندارند.
- اینگونه افراد استعداد خارقالعادهای در مهارتهایی همچون موسیقی، مهارتهای بصری و هنر دارند.
علت اتیسم
پژوهشگران و متخصصان با وجود تحقیقات فراوان در زمینهیِ عوامل بیولوژیکی و محیطی هنوز علت مشخصی را برای اتیسم در نظر نگرفتهاند؛ اما این محققان هر دو زمینه را برای بروز اختلال اتیسم در نظر میگیرند. بعضی از دلایلی که احتمال بروز اتیسم را بالا میبرند شامل موارد زیر هستند:
- ژنتیک: گاهی جهشهای ژنیتیکی با بروز علائم خاص ASD مرتبط است. این جهشها حتی گاهی بر شدت علائم نیز موثر هستند.
- محیط زیست: بعضی از فاکتورهای محیطی همچون آلودگی هوا یا وزن کم در زمان تولد، احتمال ابتلا به این اختلال را بالا میبرد.
- سایر عوامل بیولوژیکی: ناهنجاریهای سیستم ایمنی، متابولیسم یا رشد مغز نیز در بروز اتیسم نقش دارند.
تشخیص اتیسم در بزرگسالی
کارشناسان با وجود تحقیقات گسترده هنوز معیارهای استانداردی برای تشخیص اتیسم در بزرگسالی در نظر نگرفتهاند. با این وجود پزشکان متخصص برخی معیارهایی که برای کودکان اتیسمی در نظر میگیرند را برای بزرگسالان نیز استفاده میکنند. مشکل در برقراری ارتباطات اجتماعی، رفتارهای محدود و تکراری از جمله همین معیارها است.
روانپزشک یا روانشناس برای تشخیص اتیسم در بزرگسالی، در خصوص علایق، احساسات و خاطرات دوران کودکی سوالاتی میپرسد. این افراد متخصص در برخی از موارد با اعضای خانواده نیز صحبت میکنند. این بررسی متخصصان به تشخیص درست کمک میکند.